ABD Yatırımcı ve Tüccar Vizeleri (E-1, E-2, EB-5)

ABD Yatırımcı ve Tüccar Vizeleri (E-1, E-2, EB-5)

ABD, işletme kurmak, yatırım yapmak veya uluslararası ticaret yürütmek isteyen girişimciler ve yatırımcılar için özel vize kategorileri sunmaktadır. E-1 (Anlaşmalı Tüccar), E-2 (Anlaşmalı Yatırımcı) ve EB-5 (Yatırımcı Yeşil Kartı); ticari faaliyet veya sermaye yatırımı yoluyla ABD’de yaşama ve çalışma hakkı sağlayan üç temel rotadır.

Av. Dr. Ergül Çeliksoy, California eyaletinde Attorney, İngiltere’de Solicitor ve Türkiye’de Avukat unvanlarını taşıyan, üç yargı bölgesinde çalışma yetkisine sahip deneyimli bir göçmenlik hukuku uzmanıdır. E-1, E-2 ve EB-5 başvurularının stratejik planlaması, iş planı hazırlığı, yatırım yapılandırması ve uzun vadeli göçmenlik stratejisi konularında kapsamlı hukuki danışmanlık sunmaktadır.

E-1 Vizesi: Anlaşmalı Tüccar (Treaty Trader)

E-1 vizesi, ABD ile vatandaşı olduğu ülke arasında “önemli” (substantial) düzeyde ticaret yürüten veya yürütecek olan bireyler içindir. Ticaret yalnızca mal alım satımını değil; hizmetler, bankacılık, sigortacılık, ulaşım, turizm ve teknoloji transferi gibi geniş bir kapsamı içerir.

E-1 Uygunluk Şartları

• Anlaşma Ülkesi Vatandaşlığı: Başvuranın ABD ile ticaret anlaşması bulunan bir ülkenin vatandaşı olması şarttır. Türkiye bu listededir.
• “Önemli” Ticaret (Substantial Trade): ABD ile anlaşma ülkesi arasında yürütülen ticaretin hacmi “önemli” düzeyde olmalıdır. Yasada belirli bir dolar eşiği tanımlanmamıştır; ancak ticaretin sürekli, düzenli ve gerçek ticari işlemlerden oluşması beklenir. Tek bir büyük işlem yerine çok sayıda düzenli işlem tercih edilir.
• “Esasen” (Principally) İki Ülke Arasında: Toplam ticaretin en az %50’sinden fazlasının ABD ile anlaşma ülkesi (Türkiye) arasında yapılıyor olması gerekir.
• İşletme Sahipliği veya Kilit Çalışan: Başvuran ya ticari faaliyetin sahibi/ortağı olmalı ya da ticaret şirketinde yönetici, üst düzey yetkili veya “temel beceriye” sahip bir kilit çalışan olmalıdır.

E-1 Süresi ve Koşulları

• İlk vize genellikle 2 yıl veya 5 yıl süreyle verilir (ülkeye göre değişir; Türk vatandaşları için genellikle 5 yıl).
• Ticari faaliyet sürdüğü sürece sınırsız biçimde uzatılabilir.
• Eş ve 21 yaşın altındaki çocuklar E-1 bağımlı statüsünde ABD’ye gelebilir. E-1 eşi EAD başvurusu yaparak ABD’de herhangi bir işte çalışabilir.

E-2 Vizesi: Anlaşmalı Yatırımcı (Treaty Investor)

E-2, ABD’deki bir işletmeye “önemli” (substantial) bir sermaye yatırımı yapan veya yapma sürecinde olan anlaşma ülkesi vatandaşları için tasarlanmış, son derece popüler bir geçici yatırımcı vizesidir. Türk vatandaşları için E-2, ABD’de iş kurarak yaşamanın en doğrudan ve esnek yollarından biridir.

E-2 Uygunluk Şartları

• Anlaşma Ülkesi Vatandaşlığı: Türkiye dahil, ABD ile yatırım anlaşması bulunan bir ülkenin vatandaşı olmak.
• “Önemli” Yatırım (Substantial Investment): Yasada belirli bir minimum tutar belirtilmemiştir. Ancak yatırımın, işletmenin başarılı biçimde faaliyete geçmesini sağlayacak düzeyde olması beklenir. Pratikte konsolosluk ve USCIS uygulamalarında genellikle en az 100.000 $ ve üzeri yatırım güçlü kabul edilir; 80.000-100.000 $ arasındaki yatırımlar titiz değerlendirmeye tabi tutulur.
• “Risk Altında” Yatırım (At Risk): Yatırım fiilen yapılmış veya geri dönüşü olmayacak şekilde taahhüt edilmiş olmalıdır. Bankada bekleyen para veya gayrimenkul yatırımı tek başına yeterli değildir. Yatırımın aktif ticari operasyonlara yönlendirilmiş olması gerekir.
• “Marjinal Olmayan” İşletme (Non-Marginal Enterprise): İşletme yalnızca yatırımcının ve ailesinin geçimini sağlamak düzeyinde olmamalıdır. İstihdama ve ekonomiye anlamlı bir katkı sağlayacağı — ya da beş yıl içinde sağlayacağı — gösterilmelidir.
• İşletme Üzerinde Kontrol: Yatırımcının işletme üzerinde %50 veya daha fazla sahiplik oranına sahip olması ya da operasyonel kontrol yetkisi taşıması gerekir.
• Fonların Kaynağı: Yatırım sermayesinin yasal yollarla elde edildiğinin belgelenmesi gerekir.

E-2 Vizesinin Temel Avantajları

• Yıllık Kota Yok: E-2 için yıllık vize kotası veya kura sistemi bulunmaz.
• Sınırsız Uzatma: İşletme faaliyette olduğu ve yatırım koşulları sürdüğü sürece vize 2’şer veya 5’er yıllık dönemlerle süresiz uzatılabilir.
• Eş Çalışma Hakkı: E-2 sahibinin eşi EAD başvurusu yaparak ABD’de herhangi bir işte, herhangi bir işveren için çalışabilir. Bu, aile gelirini destekleyen büyük bir avantajdır.
• Hızlı İşlem: E-2 başvuruları genellikle konsolosluk mülakatıyla hızlı biçimde sonuçlanır; USCIS dilekçe süreci gerektirmez (yurt dışından başvuruda).
• Kilit Çalışanlar: E-2 yatırımcıları ayrıca aynı ülke vatandaşı olan yönetici veya özel becerili kilit çalışanlarını da E-2 vizesi ile ABD’ye getirebilir.

E-2’nin Önemli Kısıtlaması: Yerleşim Yolu

EB-5 Vizesi: Yatırımcı Yeşil Kartı

EB-5, yatırım yoluyla doğrudan kalıcı ikamet (Yeşil Kart) elde etmenin yoludur. E-1/E-2’den farklı olarak EB-5, bir göçmen vize kategorisidir ve ABD’de kalıcı yaşama hakkı sağlar.

Yatırım Eşikleri ve Temel Şartlar

• Doğrudan Yatırım: Yatırımcı kendi ticari işletmesini kurar veya satın alır ve 10 tam zamanlı çalışan istihdam eder.
• Bölgesel Merkez (Regional Center): Yatırımcı, USCIS tarafından onaylı bir Bölgesel Merkez projesiyle yatırım yapar. Bu modelde “dolaylı istihdam” da sayılır ve yatırımcının işletmeyi günlük olarak yönetmesi gerekmez. EB-5 Reform and Integrity Act (RIA) 2022 ile Bölgesel Merkez programı yeniden yetkilendirilmiş ve daha sıkı denetim mekanizmaları getirilmiştir.
• Koşullu Yeşil Kart: EB-5 başvuranları önce 2 yıllık koşullu Yeşil Kart alır. Sürenin sonunda Form I-829 ile yatırımın ve istihdamın sürdürüldüğü kanıtlanarak koşullar kaldırılır.
• Kırsal TEA Avantajı: RIA 2022 kapsamında kırsal TEA projelerine ayrılmış (set-aside) vize kotaları tanınmış olup bu projeler genellikle daha kısa bekleme sürelerine sahiptir.

E-1 vs. E-2 vs. EB-5: Karşılaştırma

E-2 Başvuru Süreci

1. İş Planı Hazırlığı: Kapsamlı bir iş planı; işletmenin yapısını, pazarını, finansal projeksiyonlarını, istihdam planını ve yatırımın “marjinal olmadığını” kanıtlayan verileri içermelidir.
2. Yatırımın Belgelenmesi: Yatırım sermayesinin yasal kaynağı, transferi, ABD’deki işletme hesabına yatırılması ve “risk altında” olduğunun kanıtlanması gerekir. Banka dekontları, kira sözleşmeleri, ekipman faturaları, franchise anlaşmaları gibi belgeler sunulur.
3. ABD İşletme Yapısının Kurulması: İşletme türü (LLC, Corporation vb.), EIN (İşveren Kimlik Numarası), eyalet tescili, gerekli lisanslar ve kurumsal banka hesabı tamamlanır.
4. Konsolosluk Başvurusu veya USCIS Dilekçesi: Yurt dışından başvuranlarda doğrudan ABD Konsolosluğu’na başvuru yapılır (DS-160 + konsolosluk mülakatı). ABD’de yasal statüyle bulunanlar USCIS’e Form I-129 ile statü değişikliği başvurusu yapabilir.

E-2’den Yeşil Kart’a Geçiş Stratejileri

E-2 doğrudan Yeşil Kart’a götürmese de, titizlikle planlanmış dolaylı geçiş stratejileri mevcuttur:

• EB-5’e Yükseltme: E-2 yatırımınızı 800.000 $ (TEA) veya 1.050.000 $ düzeyine çıkarıp EB-5 başvurusu yapmak. Bu, en doğrudan dolaylı yoldur.
• EB-1C (Çok Uluslu Yönetici): E-2 işletmeniz büyüyerek Türkiye’deki bağlantılı bir kuruluşla birlikte çok uluslu bir yapıya kavuşursa, yönetici olarak EB-1C başvurusu yapılabilir.
• EB-1A / EB-2 NIW (Self-Petition): Kendi bireysel nitelikleriniz (olağanüstü yetenek veya ulusal çıkar) yeterliyse işverendan bağımsız Yeşil Kart başvurusu.
• Aile Temelli: ABD vatandaşı bir aile bireyiniz varsa aile birleşimi yoluyla.
• İşveren Sponsorluğu (EB-2/EB-3): Farklı bir ABD işveren tarafından PERM + I-140 ile desteklenen klasik iş temelli rota.

Maliyetler

Not: Yukarıdaki tutarlar yalnızca devlet ücretlerini kapsamaktadır. Yatırım tutarları, iş planı hazırlığı, tercüme, noter ve avukatlık ücretleri ayrıdır. USCIS ücretleri periyodik olarak güncellenmektedir.

Profesyonel Destek

Yatırımcı ve tüccar vizeleri, hukuki bilginin yanı sıra iş planlaması, mali dokümantasyon ve uzun vadeli göçmenlik stratejisinin bir arada yönetilmesini gerektiren karmaşık başvurulardır. E-2’nin “önemli yatırım” ve “marjinal olmayan işletme” testleri öznel değerlendirmeler içerir; EB-5’in yatırım yapılandırması ve istihdam yaratma şartları ise titiz hukuki denetim gerektirir.

Av. Dr. Ergül Çeliksoy, E-1 ticari vize, E-2 yatırımcı vizesi, EB-5 yatırımcı Yeşil Kartı, iş planı hazırlığı, yatırım yapılandırması ve E-2’den Yeşil Kart’a geçiş stratejisi konularında kapsamlı hukuki danışmanlık sunmaktadır. Türk vatandaşları için E-1/E-2 uygunluk avantajının değerlendirilmesi özel uzmanlık alanlarımızdandır.

Yatırımcı ve tüccar vizesi sürecinizi planlamak için bugün Av. Dr. Ergül Çeliksoy ile iletişime geçebilirsiniz.

Sorumluluk Reddi: Bu metinde yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımakta olup hukuki tavsiye niteliği taşımamaktadır. ABD göçmenlik kuralları sık sık güncellenebilmektedir. Kendi durumunuza özel hukuki danışmanlık için lütfen Av. Dr. Ergül Çeliksoy ile iletişime geçiniz.