İngiltere’de okuyup mezun olan binlerce kişi her yıl aynı eşikte duruyor. Graduate vizesi elinizde, çalışma serbest, kimse sizden sponsor istemiyor ve hayat güzel görünüyor. Ta ki takvimin ne kadar hızlı aktığını fark edene kadar.
Bu yazı tam da o eşikte olanlar için.
Graduate Vizesinin Görünmeyen Sorunu
Bu rotanın en büyük avantajı da en büyük tuzağı da aynı yerde saklı: sponsora ihtiyaç duymaması.
Sponsor aramak zorunda olmadığınız için rahatlıyorsunuz. Barista olarak da çalışabilirsiniz, kurumsal bir şirkette de, kendi işinizi de kurabilirsiniz. Serbestlik gerçekten geniş.
Ama şu gerçek çoğu kişiye çok geç ulaşıyor: Graduate vizesi kalıcı oturuma sayılmaz. Bu rotada geçirdiğiniz süre, beş yıllık yerleşme takvimine dahil edilmiyor. Yani saat aslında hiç başlamamış oluyor.
2025 reformları kapsamında lisans ve yüksek lisans mezunları için sürenin iki yıldan on sekiz aya düşürülmesi kararlaştırıldı ve yeni düzenleme 2027 başvurularından itibaren uygulanacak. Yani pencere daha da daralıyor.
Bunu bir köprü olarak düşünmek gerekiyor. Güzel bir köprü, ama sonunda karşıya geçmek şart.
Graduate vizesi size zaman kazandırıyor, statü kazandırmıyor.
Skilled Worker Tarafında Ne Değişti
Geçiş yapılacak yer genellikle Skilled Worker rotası, ancak burası 2025’ten bu yana ciddi biçimde daraldı.
22 Temmuz 2025’ten itibaren çoğu yeni başvuru için pozisyonun RQF 6 şartı yani lisans seviyesinde bir işe karşılık gelmesi gerekiyor. Burada sık yapılan bir yanlış anlama var: RQF 6 şartı işin beceri seviyesini tanımlıyor, başvuranın mutlaka diploması olmasını değil.
Aynı tarihte genel maaş eşiği de belirgin şekilde yükseldi. Standart bir başvuru için maaşın hem genel eşiği hem de ilgili meslek kodunun tam gidiş oranını karşılaması gerekiyor, hangisi yüksekse o geçerli. Yani maaş eşiği tek bir rakam değil, iki ayrı testin daha yükseği.
Yeni mezunlar için bir rahatlama var neyse ki. Yeni girenler, ilgili doktora sahipleri, belirli sağlık ve eğitim meslekleri ve geçiş hükümleri kapsamındakiler için daha düşük eşikler uygulanabiliyor. Bu, mezuniyet sonrası ilk işte kritik bir fark yaratıyor.
Sponsorlu İşveren Bulmak
İşin en zorlu kısmı burası, dürüst olalım.
Sponsor lisanslı işveren olmayan bir şirket sizi ne kadar isterse istesin sponsor edemiyor. Lisans başvurusu bir şirket için ciddi bir zaman ve uyum yükü, bu yüzden küçük işletmelerin çoğu bu yola girmiyor.
Home Office kayıtlı sponsorların listesini yayımlıyor ve bu liste halka açık. İş arama stratejisini bu listeyle kesiştirmek, rastgele ilan gezmekten çok daha verimli oluyor.
Sonra iş teklifi geldiğinde Certificate of Sponsorship devreye giriyor. Bu bir sertifika değil aslında, işvereniniz tarafından size atanan elektronik bir kayıt ve referans numarası. İçinde iş unvanı, meslek kodu, maaş ve çalışma saatleri yer alıyor, ve bu bilgiler yanlış girilirse sonradan düzeltmek gerçekten zahmetli oluyor.
Geçişin Mekaniği
Geçiş başvurusu İngiltere içinden yapılabiliyor, yani ülkeden çıkmanıza gerek yok. Süreç kabaca şöyle işliyor:
- İş teklifi alınır, işveren meslek kodunu ve maaşı doğrular, ardından Certificate of Sponsorship atanır.
- Mevcut Graduate izni dolmadan başvuru yapılır. Yeni role başlamadan önce iznin onaylanmış olması gerekiyor.
Geçiş başvurusu beklerken mevcut izniniz sürerken eski işinizde çalışmaya devam edebilirsiniz. Ancak sponsorlu yeni role, onay çıkmadan başlamak ciddi bir ihlal sayılıyor.
Zamanlama Meselesi
Şimdi işin can alıcı kısmına geliyoruz.
İş arama süresi kağıt üzerinde iki yıl gibi görünüyor, pratikte çok daha kısa. Sponsorlu bir pozisyon için mülakat süreçleri uzun sürüyor, şirketler bütçe onayı bekliyor, sponsorluk maliyeti nedeniyle karar süreçleri yavaşlıyor.
Mezuniyetten sonra ilk altı ayı dinlenerek ve “bakarız” diyerek geçiren birçok kişi, ikinci yılın ortasında panik halinde başvuru yapmaya çalışıyor. O noktada seçenekler daralmış oluyor.
Sağlıklı bir takvim şöyle görünüyor: Graduate izni alındığı anda sponsor lisanslı işveren araştırması başlar, ilk yıl içinde hedef sektör ve meslek kodları netleşir, son altı ay sadece başvuru ve onay süreci için ayrılır.
Rakamlarla Düşünmek Yerine Takvimle Düşünmek
Mezuniyet sonrası çalışma hakkını bir gelir kaynağı olarak görmek doğal. Ama göçmenlik açısından bakınca bu sürenin tek işlevi, sizi sponsorlu bir role taşımak.
İş arama süresi hesabı yaparken üç aşamayı ayrı ayrı düşünmek gerekiyor. Mülakat ve teklif süreci, işverenin sponsorluk kararı ve Certificate of Sponsorship ataması, sonra da Home Office onayı. Üçü toplandığında altı ayı rahat buluyor.
Graduate vizesi süresi on sekiz aya düştüğünde bu hesap daha da sıkışacak. Yeni düzenleme 2027 başvurularından itibaren geçerli olacağı için, bugün başvuranlar mevcut süreden yararlanıyor. Bu bile başlı başına erken hareket etmek için bir sebep.
Bir de şu var: Graduate vizesi kalıcı oturuma sayılmaz derken kastedilen şey sadece beş yıllık iş rotası. On yıllık yasal ikamet hesabında bu süre değerlendirilebiliyor, ancak o rota da reform tekliflerinin hedefinde olduğu için üzerine plan kurmak riskli.
Alternatifler de Masada
Skilled Worker tek yol değil ve bazı profiller için en iyisi de değil.
Dijital teknoloji, araştırma, sanat ve kültür ya da tasarım alanında güçlü bir siciliniz varsa Global Talent rotası sponsor gerektirmiyor. Kendi işini kuran mezunlar için Innovator Founder rotası var ve 25 Kasım 2025’ten bu yana öğrenciler ülke içinden bu rotaya geçebiliyor. İngiliz ya da yerleşik bir partneriniz varsa aile rotası bambaşka bir hesap demek.
Her birinin kendi takvimi ve kendi kanıt yükü var. Doğru rotayı erken seçmek, yanlış rotada bir yıl harcamaktan çok daha ucuz.
Burada sık rastlanan bir hata, alternatifleri sadece Skilled Worker denemesi başarısız olduktan sonra düşünmek. Oysa Global Talent gibi rotalarda onay aşaması aylar sürüyor ve referans mektupları toplamak aceleye gelmiyor. Paralel değerlendirme yapmak, plan B’yi plan A ile aynı anda hazırlamak demek.
Ailenizi Getirmek İsterseniz
Graduate rotasında zaten bağımlınız olarak bulunan kişiler genelde birlikte geçiş yapabiliyor. Ancak daha önce bağımlı olarak İngiltere’de bulunmamış yeni aile üyelerinin bu rotada size katılması genellikle mümkün olmuyor.
Skilled Worker tarafında ise bağımlı hakkı meslek koduna bağlı. Geçici Kıtlık Listesi üzerinden sponsor edilen işçiler bağımlı getiremiyor, bu ayrım aile planı yapanlar için hayati.
Kısaca
Graduate vizesi değerli bir hediye, ama süreli bir hediye. Mezuniyet sonrası çalışma hakkını kullanırken bir yandan da bir sonraki adımı kurmak gerekiyor, çünkü yerleşme saati ancak nitelikli bir rotaya geçtiğinizde işlemeye başlıyor.
İşverenle konuşurken de bu netliği taşımak işe yarıyor. Birçok şirket sponsorluğu maliyetli ve karmaşık sandığı için baştan reddediyor, oysa lisansı zaten olan bir şirket için ek yük düşündükleri kadar büyük değil. Süreci kısaca anlatabilen bir aday, çoğu zaman kapıyı aralayan taraf oluyor.
Kurallar sık değişiyor. Meslek kodları, eşikler ve sponsor listeleri güncelleniyor, bu yüzden karar öncesinde GOV.UK üzerinden doğrulama yapmak ve kendi profilinize özel bir değerlendirme almak faydalı oluyor.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Bilgiler Eylül 2026 itibarıyla derlenmiştir.
