Brexit sonrası kapanan göçmenlik rotaları çok konuşuldu. Ancak bir rotanın yeni başvurulara kapanması, o rota kapsamında hâlihazırda izin sahibi olan kişilerin mevcut haklarının da aynı anda sona erdiği anlamına gelmiyor.
Ankara Anlaşması, diğer adıyla ECAA kapsamında daha önce izin almış Türk vatandaşları için bugün hâlâ önemli bir geçiş sistemi bulunuyor. Mevcut şartlar karşılandığında bu statü uzatılabiliyor, kalıcı oturuma — Indefinite Leave to Remain (ILR) — ve daha sonra uygun kişiler açısından İngiliz vatandaşlığına kadar uzanan bir yol oluşturabiliyor.
Bu yazı özellikle mevcut ECAA Business Person veya ECAA Worker statüsüne sahip kişiler ile onların aile üyeleri için hazırlanmıştır.
31 Aralık 2020’de Ne Değişti?
Brexit geçiş döneminin 31 Aralık 2020’de sona ermesiyle Ankara Anlaşması kapsamında yeni ana başvuru yolları kapandı.
Başka bir ifadeyle, bugün ilk kez Ankara Anlaşması’na dayanarak yeni bir ECAA Business Person veya ECAA Workerstatüsü oluşturmak mümkün değil.
Ancak hâlihazırda ECAA kapsamında izin sahibi olan kişiler için mevcut statünün devamına yönelik düzenlemeler korundu.
Bu kişiler, şartları karşılamaya devam ettikleri sürece Appendix ECAA Extension of Stay kapsamında izinlerini uzatabiliyor ve uygun olduklarında Appendix ECAA Settlement kapsamında ILR başvurusu yapabiliyorlar.
Bu nedenle Ankara Anlaşması artık yeni girilebilen bir göçmenlik rotası değil; fakat mevcut hak sahipleri açısından tamamen ortadan kalkmış bir sistem de değil.
Ankara Anlaşması Kapsamında Hangi Statüler Vardı?
Ankara Anlaşması denildiğinde Türkiye’de en çok bilinen kategori, kendi işini kuran veya serbest meslek faaliyeti yürüten kişilere verilen Turkish Businessperson (ECAA Business Person) statüsüdür.
Bunun yanında, Ankara Anlaşması ve ilgili ECAA düzenlemeleri kapsamında belirli şartları karşılayan Türk vatandaşları için ECAA Worker (Turkish Worker) statüsü de bulunuyordu. Bu kategori, Business Person rotasından farklı olarak kişinin İngiltere’deki yasal çalışma geçmişiyle bağlantılıydı.
Her iki rota da artık yeni ana başvurulara kapalıdır. Ancak hâlihazırda ECAA Business Person veya ECAA Worker iznine sahip olan kişiler, şartları karşılamaları halinde mevcut statülerini uzatabilir ve uygun olduklarında settlement başvurusu yapabilirler.
ECAA Worker ile ECAA Business Person için uzatma ve settlement şartları aynı olmadığı için, kişinin hangi ECAA statüsüne sahip olduğunun doğru belirlenmesi önemlidir.
ECAA Business Person Uzatma Başvurusunda Neye Bakılıyor?
ECAA Business Person uzatma başvurusunda, başvuru sahibinin ECAA kapsamındaki ticari faaliyet şartlarını karşılamaya devam ettiğini göstermesi gerekir.
Başvurunun mevcut bir işletmeye dayanması halinde işletmenin gerçek ve ekonomik olarak sürdürülebilir olması ve başvuru sahibinin işletmedeki rolünün gerçek olması önemlidir.
Kurallar, gerekli şartların karşılanması halinde yeni bir işletme kurma, bir işletmeyi devralma veya mevcut bir işletmeye partner ya da director olarak katılma durumlarını da kapsayabilir.
Home Office değerlendirmesinde özellikle:
- işletmenin gerçekten faaliyet gösterip göstermediği,
- ekonomik olarak viable olup olmadığı,
- başvuru sahibinin işletmenin yükümlülüklerindeki payını karşılayıp karşılayamayacağı,
- işletmeden elde edilen gelirle başvuru sahibinin ve ilgili aile üyelerinin geçiminin sağlanıp sağlanamayacağı,
- başvuru sahibinin işletme içerisindeki rolünün gerçek olup olmadığı
önem taşıyabilir.
Bu nedenle muhasebe kayıtları, şirket veya işletme banka hareketleri, faturalar, müşteri kayıtları, sözleşmeler ve vergi belgelerinin birbirleriyle uyumlu olması önemlidir.
Kâğıt üzerinde açık görünen ancak gerçekte faaliyet göstermeyen veya ticari olarak sürdürülebilir olmayan bir işletme uzatma başvurusunda sorun yaratabilir.
ECAA Worker başvurularında ise kişinin kendi statüsüne uygulanabilecek çalışma geçmişi ve devam eden istihdam şartları ayrıca değerlendirilir.
Başvuru Ücreti ve IHS Konusu
ECAA Business Person ve ECAA Worker uzatma başvurularında Home Office application fee bulunmamaktadır.
Ancak aile üyeleri ve özellikle ana ECAA sahibinin daha önce ILR aldığı durumlarda yapılan further leave başvurularında ücret ve Immigration Health Surcharge (IHS) kuralları farklılaşabilir.
Bu nedenle “ECAA kapsamında yapılan bütün başvurular ücretsizdir ve IHS uygulanmaz” şeklinde genel bir varsayım yapılmamalıdır.
Her başvurunun, başvuru sahibinin mevcut statüsü ve başvurduğu kategoriye göre ayrıca kontrol edilmesi gerekir.
Başvuru Yapıldıktan Sonra Seyahat Etmek
Bir diğer kritik konu seyahattir.
İngiltere içinden yapılan bir ECAA uzatma başvurusu karara bağlanmadan önce İngiltere, İrlanda, Channel Islands veya Isle of Man dışına çıkılması, başvurunun geri çekilmiş sayılmasına yol açabilir.
Bu nedenle başvuru bekleme sürecinde yapılacak seyahatler dikkatli planlanmalıdır.
Ayrıca başvurunun mevcut izin sona ermeden yapılması büyük önem taşır.
Geç başvurular bakımından sınırlı istisnalar bulunabilse de, bunlara güvenerek planlama yapmak sağlıklı değildir.
ILR: Beş Yılın Dolması Tek Başına Yeterli Değil
17 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükte olan Immigration Rules kapsamında Appendix ECAA Extension of Stay ve Appendix ECAA Settlement mevcut olup, şartları karşılayan ECAA Business Person ve ECAA Worker statüsü sahipleri için beş yıllık settlement yolu devam etmektedir.
Ancak burada önemli olan yalnızca takvimde beş yılın geçmiş olması değildir.
Başvuru sahibinin ilgili beş yıllık dönemde continuous residence şartını da karşılaması gerekir.
Genel continuous residence kuralları kapsamında, izin verilen istisnalar dışında herhangi bir 12 aylık dönemde İngiltere dışında 180 günden fazla kalınması qualifying period üzerinde sorun yaratabilir.
Bu nedenle özellikle sık seyahat eden işletme sahipleri ve çalışanların İngiltere dışındaki günlerini düzenli olarak kaydetmeleri önemlidir.
Beş yılın sonunda geçmiş uçuşları ve seyahatleri yeniden oluşturmaya çalışmak yerine bu kayıtların en baştan tutulması çok daha sağlıklı olur.
ECAA Business Person İçin ILR Şartları
ECAA Business Person açısından settlement kuralları genel olarak kişinin:
- gerekli beş yıllık continuous residence süresini tamamlamasını,
- son izin döneminin ECAA Business Person statüsünde olmasını,
- gerekli English language ve Life in the UK şartlarını karşılamasını,
- suitability hükümlerine uygun olmasını,
- dayandığı işletmeyi gerçekten yürütmeye devam etmesini,
- işletmenin ilgili dönemlerde ekonomik olarak viable olmasını ve
- İngiltere’de bir veya daha fazla işletmeyi yürütmeye devam etme niyetini göstermesini
gerektirir.
Beş yıllık qualifying period bazı durumlarda yalnızca ECAA Business Person izninden oluşmak zorunda değildir.
Kurallar, gerekli şartlar karşılandığında bazı Tier 1 (Entrepreneur) izin dönemlerinin de qualifying period içerisinde hesaba katılmasına izin verebilir.
Bununla birlikte kişinin en son izin döneminin ECAA Business Person statüsünde olması önem taşır.
ECAA Worker İçin ILR
ECAA Worker bakımından da mevcut sistem beş yıllık continuous residence üzerinden ilerler.
Son izin döneminin ECAA Worker olarak verilmiş olması gerekir.
Qualifying period ise, şartlara bağlı olarak yalnızca ECAA Worker izninden oluşmak zorunda değildir.
Belirli eski Tier 2 kategorileri veya work permit kapsamında geçirilen bazı izin dönemleri de qualifying period hesabına dahil edilebilir.
Bu nedenle farklı çalışma statülerinden oluşan uzun bir göçmenlik geçmişinde yalnızca kişinin son BRP veya eVisa statüsüne bakarak ILR tarihini hesaplamak doğru olmayabilir.
Ankara Anlaşmasında ILR Tarihçesi
Bu noktada sık karşılaşılan bir yanlış anlaşılmayı da düzeltmek gerekir.
Ankara Anlaşması’nın kendisi bugün otomatik bir ILR hakkı yaratmıyor.
Geçmişte Home Office tarafından uygulanan politikalar ve ECAA hükümlerinin yorumu farklıydı.
Ancak Aydogdu kararı sonrasında bu yaklaşım değişti ve daha sonra Turkish Business Person, ECAA Worker ve ilgili aile üyeleri için ayrı bir settlement rotası oluşturuldu.
Appendix ECAA settlement sistemi 2018 yılında yürürlüğe girdi.
Dolayısıyla bugün ILR, gerekli şartların karşılanması halinde yapılan ayrı bir settlement başvurusudur.
Eşler ve Partnerler Ne Durumda?
Aile üyeleri açısından kurallar ana başvuru sahibinden biraz daha farklıdır.
Hâlihazırda ECAA dependant partner statüsüne sahip kişiler, gerekli şartları karşılamaları halinde Appendix ECAA kapsamında izinlerini uzatmaya devam edebilirler.
Ancak daha önce ECAA dependant partner izni bulunmayan yeni bir eş veya partner, Appendix ECAA kapsamında yurt dışından yeni bir dependant partner başvurusu yapamaz.
Bu, eş veya partner için hiçbir göçmenlik yolu bulunmadığı anlamına gelmez.
Uygun durumlarda Appendix FM kapsamında partner veya aile vizesi başvurusu değerlendirilmesi gerekebilir.
ECAA dependant partner olarak ILR başvurusu yapılacaksa genel olarak qualifying period, genuine and subsisting relationship, birlikte yaşama, continuous residence ve Knowledge of Language and Life in the UK gibi şartlar gündeme gelir.
Çocukların Durumu Biraz Farklı
Çocuklar açısından farklı geçiş hükümleri bulunuyor.
Genel olarak 21 yaşın altındaki çocuklar, gerekli ilişki ve bakım şartlarını karşılamaları halinde ECAA Worker veya Business Person olan ebeveynlerinin yanına Appendix ECAA kapsamında entry clearance başvurusu yapabilirler.
21 yaşını aşmış çocuklar bakımından ise kurallar çok daha sınırlıdır ve genellikle mevcut dependant statüsünün devamı söz konusu olmalıdır.
Ayrıca kişinin independent life sürüp sürmediği de önem taşır.
Çocukların ILR kuralları yetişkin partnerlerden de farklıdır.
Her çocuk için otomatik olarak beş yıllık dependant residence şartı aranmaz.
Ebeveynlerin statüsü, çocuğun yaşı, bağımsız bir aile hayatı kurup kurmadığı ve diğer ebeveynin göçmenlik durumu gibi unsurlar ayrıca değerlendirilir.
Bu nedenle ECAA aile dosyalarında bütün aile bireylerinin ILR tarihinin aynı olacağını varsaymak doğru değildir.
ILR’den İngiliz Vatandaşlığına
ILR alındıktan sonraki aşama, uygun kişiler açısından British citizenship by naturalisation olabilir.
Genel kural olarak British citizen ile evli veya civil partnership içerisinde olmayan bir kişinin naturalisation başvurusundan önce ILR statüsünü en az 12 ay taşımış olması gerekir.
Bunun yanında kişi genel olarak:
- başvurudan önceki beş yıllık residence şartını,
- izin verilen absence sınırlarını,
- başvuru tarihinden tam beş yıl önce İngiltere’de fiziksel olarak bulunma şartını,
- English language şartını,
- Life in the UK şartını ve
- good character şartını
karşılamalıdır.
Genel naturalisation rotasında normal olarak son beş yıldaki toplam absence 450 günü ve son 12 aydaki absence 90 günü aşmamalıdır.
Home Office belirli koşullarda discretion kullanabilir.
British citizen ile evli veya civil partnership içerisinde olan kişiler için ise farklı kurallar uygulanır.
Bu kişiler gerekli diğer şartları karşılıyorlarsa ILR aldıktan sonra ayrıca 12 ay beklemek zorunda değildir ve qualifying residence period genel olarak üç yıldır.
Vergi Kayıtları Neden Önemli?
Özellikle Ankara Anlaşması kapsamında uzun yıllar işletme yürütmüş kişiler için HMRC kayıtları önemlidir.
Ancak geçmişteki herhangi bir vergi veya National Insurance eksikliğinin vatandaşlık başvurusunu otomatik olarak reddettireceği söylenemez.
Vatandaşlık başvurularındaki good character değerlendirmesi kişinin davranışının niteliğine ve genel koşullara bakar.
Örneğin kasıtlı vergi kaçırma, dürüst olmayan davranışlar, bilinçli olarak yasal yükümlülüklerden kaçınma veya kamu makamlarına yanıltıcı bilgi verme ciddi sorun yaratabilir.
Buna karşılık yalnızca bir borcun bulunması veya sonradan düzeltilmiş teknik bir eksiklik otomatik olarak ret anlamına gelmez.
Bu nedenle eski ECAA Business Person dosyalarında immigration records ile HMRC kayıtlarının mümkün olduğunca tutarlı olması önem taşır.
En Sık Karşılaşılan Hatalar
ECAA dosyalarında tekrar tekrar karşılaşılan bazı hatalar var.
Birincisi, izin süresini gözden kaçırmak.
Uzatma başvurusunda Home Office application fee bulunmaması, işlemin önemsiz olduğu anlamına gelmez.
ECAA statüsündeki sürekliliği kaybetmek ileride hem uzatma hem de settlement planını ciddi şekilde etkileyebilir.
İkincisi, işletmenin güncel durumunu yeterince belgelememek.
Home Office yalnızca şirketin Companies House üzerinde açık olup olmadığına bakmaz.
İşletmenin gerçekten faaliyet göstermesi, ticari olarak sürdürülebilir olması ve başvuru sahibinin işletmedeki rolünün gerçek olması önemlidir.
Üçüncüsü, seyahat kayıtlarını tutmamak.
ILR aşamasında continuous residence şartı gündeme geldiğinde yıllar önceki seyahatleri yeniden oluşturmaya çalışmak ciddi zaman kaybına neden olabilir.
Dördüncüsü, aile bireylerinin hepsinin aynı immigration timeline üzerinde ilerlediğini düşünmek.
Ana ECAA sahibi ILR’ye hazırken eş henüz kendi qualifying period’unu tamamlamamış olabilir.
Çocukların şartları ise ayrıca farklı olabilir.
Mevcut Statüyü Bırakmadan Önce İyi Hesap Yapın
Ankara Anlaşması kapsamında mevcut bir izin bugün oldukça özel bir geçiş statüsüdür.
Bu nedenle yalnızca daha yeni veya daha yaygın kullanılan bir rota olduğu için Skilled Worker gibi başka bir kategoriye geçmek her zaman otomatik olarak daha avantajlı değildir.
Rota değişikliği yapılmadan önce mevcut statü ile yeni statünün:
- settlement tarihi,
- çalışma hakları,
- aile üyelerinin durumu,
- başvuru ücretleri,
- Immigration Health Surcharge,
- sponsor ihtiyacı ve
- ilerideki vatandaşlık planı
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle qualifying period hesabı bakımından yapılan bir rota değişikliği, kişinin beklediğinden daha geç bir settlement tarihine yol açabilir.
Sonuç
Ankara Anlaşması yeni ana başvurulara kapalı olsa da mevcut izin sahipleri açısından önemini kaybetmiş değildir.
17 Eylül 2026 itibarıyla yürürlükte olan Immigration Rules kapsamında Appendix ECAA Extension of Stay ve Appendix ECAA Settlement mevcut olup, şartları karşılayan ECAA Business Person ve ECAA Worker statüsü sahipleri için beş yıllık settlement yolu devam etmektedir.
Bununla birlikte göçmenlik kuralları ve settlement sistemi zaman içerisinde değişebildiği için, başvuru yapılacağı tarihte güncel Immigration Rules ve Home Office guidance mutlaka yeniden kontrol edilmelidir.
Ankara Anlaşması dosyalarında en sağlıklı yaklaşım, son birkaç ayda büyük bir dosya oluşturmaya çalışmak değil; işletme, çalışma, vergi, seyahat ve aile kayıtlarını yıllar boyunca düzenli ve tutarlı şekilde tutmaktır.
ILR’den vatandaşlığa geçiş planlanıyorsa da 12 aylık bekleme süresi, vatandaşlığa özgü absence kuralları, başvuru tarihindeki fiziksel bulunma şartı ve good character değerlendirmesi ayrıca hesaba katılmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Her başvuru kendi koşulları çerçevesinde değerlendirilmelidir. Bilgiler 17 Eylül 2026 itibarıyla hazırlanmıştır.
